Een hooggevoelig kind kan niet slapen doordat het veel prikkels van de dag nog moet verwerken. De wereld is voor gevoelige kinderen vaak intenser, waardoor de rust vinden voor de nacht soms lastig is. Gelukkig zijn er manieren om hiermee om te gaan, zodat slapen minder moeilijk wordt en het kind beter uitgerust aan de nieuwe dag begint.
Waarom gevoelige kinderen vaker wakker liggen
Hooggevoelige kinderen nemen alle geluiden, geuren en gevoelens extra sterk waar. Wat voor een ander kind klein lijkt, kan voor een kind dat gevoelig is heel belangrijk zijn. Denk aan harde geluiden in huis, een boze opmerking of een spannende dag op school. Alles blijft langer hangen in het hoofd van zo’n kind. Op het moment dat ze naar bed gaan, is hun hoofd vaak nog vol. Het lichaam voelt misschien wel moe, maar het hoofd blijft druk werken. Dit kan ervoor zorgen dat je kind niet in slaap valt of ’s nachts wakker wordt.
Het belang van een rustige afsluiting van de dag
Kinderen met een gevoelige aard hebben baat bij een voorspelbaar ritueel voor het slapengaan. Door elke avond dezelfde stappen te volgen, weet het kind waar het aan toe is en kan het zich beter voorbereiden op de nacht. Denk hierbij aan tandenpoetsen, pyjama aantrekken en samen nog even een boekje lezen. Zet schermen op tijd uit, want het blauwe licht van schermen houdt het brein actief. Zachte muziek, een knuffel of een nachtlampje kunnen ook helpen om de overgang van dag naar nacht gemakkelijker te maken.
Tips waarmee je je kind kunt helpen ontspannen
Een aantal eenvoudige hulpmiddelen kan het verschil maken. Zorg voor een rustige slaapkamer, zonder veel spullen of speelgoed in het zicht. Een opgeruimde kamer geeft minder prikkels. Gebruik liever zachte kleuren en materialen die het kind prettig vindt. Je kunt je kind leren rustig te ademen door samen langzamer te ademen of met je handen op je buik te voelen. Ook kort samen kletsen over de dag helpt: zo kan je kind zijn gedachten kwijt. Sommige kinderen vinden het fijn als je rustig hun rug aait, of samen een luisterboek afspeelt. Als je merkt dat bepaalde dingen stress opleveren, probeer deze overdag samen te bespreken in plaats van vlak voor het naar bed gaan.
Wat als slapen toch niet lukt?
Soms lukt het ondanks alles niet om snel te slapen. Word dan niet boos en probeer het niet te forceren. Blijf rustig en geef duidelijk aan dat het oké is om even wakker te zijn. Laat je kind bijvoorbeeld even wat lezen of zachtjes luisteren naar rustige muziek, met een tijdslimiet. Stimuleer rust, zonder dat je kind weer volledig actief wordt. Merk je dat je kind vaak piekert, dan kun je samen een ‘piekerdoosje’ maken: schrijf de zorgen op en spreek af dat jullie die de volgende dag samen bekijken. Op die manier voelt je kind zich gehoord en kan het rustiger proberen in slaap te vallen. Blijf regelmatig samen zoeken naar rituelen die wel of niet werken, want ieder kind is uniek.
Veelgestelde vragen over slapen bij hooggevoelige kinderen
- Wanneer moet ik me zorgen maken als mijn hooggevoelige kind amper slaapt?
Als je kind vaak meerdere nachten slecht slaapt, overdag erg moe is, gedragsveranderingen laat zien of nergens meer energie voor heeft, neem dan contact op met de huisarts of een specialist. Samen kunnen jullie kijken of er meer hulp nodig is.
- Heeft voeding invloed op hooggevoelige kinderen en slapen?
Bepaalde producten maken sommige kinderen onrustig, zoals suiker of dranken met cafeïne. Zorg voor een lichte avondmaaltijd en geef geen frisdrank of chocolade vlak voor bedtijd om te kijken of dat verschil maakt.
- Wat kan ik doen als mijn kind bang is in het donker?
Veel kinderen die gevoelig zijn hebben moeite met het donker. Een klein nachtlampje kan rust geven. Maak van het naar bed gaan een geruststellend ritueel en bespreek deze angst overdag. Soms helpt het om een vertrouwensvoorwerp, zoals een speciale knuffel, bij je kind te leggen.
- Is het normaal dat hooggevoelige kinderen vaker slaapwandelen of nachtmerries hebben?
Kinderen die veel prikkels verwerken zijn vaak gevoeliger voor nachtmerries of slaapwandelen. Probeer zoveel mogelijk rust in de avond te houden. Merk je dat het heel vaak gebeurt, dan kun je hierover overleggen met een professional.
- Kan een vast avondritueel ook helpen bij oudere gevoelige kinderen?
Een duidelijke volgorde helpt ook tieners of pubers die gevoelig zijn. Een rustige douche, lezen of zachte muziek luisteren zijn fijne manieren om te ontspannen, ook voor oudere kinderen.
