Gamen veilig doen klinkt misschien vanzelfsprekend, maar er komt meer bij kijken dan je denkt. Bijna elk kind en elke jongere speelt weleens een spel op een telefoon, tablet, computer of console. Het is een populaire tijdsbesteding die veel plezier geeft. Toch zijn er risico’s waar lang niet iedereen bij stilstaat. Denk aan contact met vreemden, te veel schermtijd, of de verleiding van aankopen in een spel. Weten wat die risico’s zijn, is de eerste stap om er verstandig mee om te gaan.
Online contact met vreemden tijdens het spelen
Veel moderne spellen zijn verbonden met internet. Spelers werken samen, chatten en bouwen teams op met mensen van over de hele wereld. Dat sociale element maakt gamen leuk, maar brengt ook risico’s met zich mee. Niet iedereen online is wie hij zegt te zijn. Volwassenen die kwaad willen, zoeken soms bewust contact met jonge spelers via spelomgevingen. Ze beginnen vriendelijk, vragen naar persoonlijke informatie of proberen het gesprek buiten de game voort te zetten via andere apps. Vertel nooit je echte naam, woonplaats, school of telefoonnummer aan iemand die je alleen online kent. Gebruik in spellen altijd een schuilnaam die niets over je zegt. Krijg je een naar gevoel bij een gesprek? Stop dan het contact en vertel het aan een ouder of vertrouwde volwassene.
Schermtijd en de invloed op je gezondheid
Urenlang achter een scherm zitten heeft gevolgen voor je lichaam en je hoofd. Spelletjes zijn ontworpen om je zo lang mogelijk bezig te houden. Dat lukt goed, want veel spelers merken dat de tijd razendsnel voorbijgaat. Te weinig bewegen, te laat naar bed en slaaptekort zijn veelvoorkomende gevolgen. Ook je ogen kunnen vermoeid raken bij lang schermgebruik. Het Nederlandse Jeugdinstituut geeft aan dat gamen een leuke hobby kan zijn, maar dat problemen ontstaan als het ten koste gaat van school, sport, slaap of vrienden. Een goede aanpak is het afspreken van vaste tijden waarop je speelt. Neem elke vijftig minuten een pauze van minimaal tien minuten. Beweeg tussendoor even en zorg dat je scherm niet te fel is ingesteld in een donkere ruimte.
Aankopen in spellen en de kosten die oplopen
Veel gratis spellen verdienen geld via zogeheten microtransacties. Dat zijn kleine aankopen binnen het spel, zoals nieuwe kleding voor je personage, extra levens of speciale wapens. Op zichzelf lijken die bedragen klein, maar ze tellen snel op. Sommige spellen gebruiken ook lootboxes: betaalde dozen waarvan je van tevoren niet weet wat erin zit. Dat geeft een gokachtig gevoel en is voor jonge spelers extra verleidelijk. In Nederland zijn er regels voor dit soort praktijken, maar ze worden niet overal even streng nageleefd. Koppel nooit zonder toestemming een betaalmethode aan een spelaccount van een kind. Check samen welke aankopen er mogelijk zijn in een spel en bespreek van tevoren wat wel en niet mag. Ouders kunnen in de instellingen van een console of app store betalingen achter een pincode zetten.
Leeftijdsgrenzenen de PEGI-keurmerken begrijpen
Elk spel in Europa heeft een PEGI-keurmerk. PEGI staat voor Pan European Game Information. Op de verpakking of in de app store zie je een getal, bijvoorbeeld 7, 12, 16 of 18. Dat getal geeft aan voor welke leeftijd het spel geschikt is. Naast het getal staan er soms icoontjes voor geweld, angstaanjagende beelden, taalgebruik of gokken. Die keurmerken bestaan niet voor niets. Spellen voor volwassenen bevatten soms inhoud die schokkend of verwarrend kan zijn voor jongere spelers. In de praktijk controleren winkels en platforms dit niet altijd goed. Ouders en jongeren kunnen zelf de website van PEGI raadplegen voor meer uitleg over een specifiek spel. Even een minuut nakijken of een spel past bij de leeftijd voorkomt een hoop gedoe achteraf.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of een spel veilig is voor mijn kind?
Kijk naar het PEGI-keurmerk op de verpakking of in de app store. Dat cijfer laat zien voor welke leeftijd het spel is bedoeld. De kleine icoontjes naast het getal geven extra informatie over de inhoud, zoals geweld of angstaanjagende beelden. Je kunt ook zelf even meekijken terwijl je kind speelt om een indruk te krijgen.
Wat kan ik doen als mijn kind ongepast contact heeft gehad via een spel?
Als je kind ongepast contact heeft gehad via een spel, is het goed om rustig te bespreken wat er is gebeurd. Bewaar bewijzen door schermafbeeldingen te maken. Je kunt de gebruiker rapporteren via de spelomgeving zelf. Bij ernstige situaties kun je aangifte doen bij de politie of contact opnemen met Meldpunt Kinderporno en Cybersafety.
Hoeveel tijd per dag mogen kinderen gamen?
Er is geen vaste richtlijn die voor elk kind geldt. Het gaat er vooral om dat gamen niet ten koste gaat van slaap, school, bewegen en sociale contacten. Voor kinderen onder de twaalf raden veel experts aan om schermtijd te beperken tot maximaal één à twee uur per dag. Voor tieners is regelmaat en balans belangrijker dan een strikt tijdslimiet.
Kunnen kinderen verslaafd raken aan gamen?
Gamen kan verslavend werken, al is dat bij de meeste kinderen niet het geval. Signalen om op te letten zijn onder andere: niet kunnen stoppen als je dat vraagt, boosheid of somberheid als er niet gespeeld mag worden, minder interesse in andere activiteiten, en slechter presteren op school. Bij twijfel kun je contact opnemen met de huisarts of een jeugdhulporganisatie.
