Een huwelijk is voor veel mensen een van de belangrijkste momenten in hun leven. Je belooft elkaar trouw, voor nu en voor altijd. Maar wat komt er eigenlijk kijken bij trouwen in België? Welke keuzes maak je, en wat zijn de gevolgen van zo’n verbintenis? Of je nu volop aan het plannen bent of gewoon nieuwsgierig bent, het is goed om te weten hoe het allemaal werkt.
Burgerlijk of religieus trouwen: de verschillen op een rij
In België is het burgerlijk huwelijk de enige vorm die wettelijk erkend wordt. Je trouwt voor de ambtenaar van de burgerlijke stand in het gemeentehuis. Een kerkelijke plechtigheid of een religieuze ceremonie heeft geen juridische waarde, al kiezen veel koppels toch voor beide. Het burgerlijk huwelijk gaat altijd vooraf aan een eventuele religieuze viering. Wie alleen kerkelijk trouwt zonder langs het gemeentehuis te gaan, is in de ogen van de wet niet getrouwd. Dat klinkt nuchter, maar het is een belangrijk gegeven als je nadenkt over rechten, erfenis en fiscale voordelen.
Wat verandert er juridisch als je trouwt
Wanneer twee mensen in het huwelijk treden, verandert er veel op juridisch vlak. Zonder een apart huwelijkscontract vallen koppels automatisch onder het wettelijk stelsel. Dat betekent dat alles wat je samen opbouwt tijdens het huwelijk, zoals spaargeld of een woning, van beide partners is. Wat je al bezat voor de trouwdag, blijft in principe van jou alleen. Wie dat anders wil regelen, kan kiezen voor een scheiding van goederen of een ander stelsel via een notaris. Dat gesprek voer je best op tijd, want achteraf aanpassen kan, maar het kost meer moeite en geld. Naast vermogen verandert ook je statuut voor de belastingen en je positie bij erfenis.
De praktische voorbereiding van een trouwdag
Een trouwdag organiseren kost tijd, geld en energie. Gemiddeld geven Belgische koppels tussen de 15.000 en 25.000 euro uit aan hun feest, al loopt dat voor sommigen veel hoger op. De locatie, de catering, de bloemen, de fotograaf en de muziek zijn maar een paar van de keuzes die je maakt. Wie wil besparen, kiest soms voor een kleine viering met alleen familie en dichte vrienden, ook wel een intiem huwelijk of micro-wedding genoemd. Anderen dromen van een groot feest. Wat je ook kiest, vroeg beginnen met plannen helpt enorm. Populaire trouwlocaties zijn soms al anderhalf jaar op voorhand volgeboekt. Administratief gezien moet je minstens twee weken voor de geplande datum de huwelijksaangifte doen bij de gemeente waar een van de partners woont.
Samenwonen als alternatief voor het huwelijk
Niet iedereen kiest voor een officiële verbintenis. Wettelijk samenwonen is een populair alternatief dat ook een aantal juridische gevolgen heeft, maar minder verreikend is dan trouwen. Je legt een verklaring af voor de ambtenaar van de burgerlijke stand en krijgt daardoor bepaalde rechten en plichten tegenover elkaar. Toch zijn die beperkter dan bij een getrouwd koppel, zeker op het vlak van erfrecht. Ongehuwd samenwonen zonder enige registratie geeft je als partner nauwelijks bescherming. Veel koppels maken de bewuste keuze om te trouwen net omdat ze die extra zekerheid willen, voor zichzelf en voor eventuele kinderen. De maatschappelijke betekenis van de verbintenis speelt daarin ook een rol, want voor veel mensen heeft trouwen nog steeds een symbolische en emotionele waarde die verder gaat dan papieren en regels.
Veelgestelde vragen
Hoe lang op voorhand moet je een huwelijk aanvragen?
Je moet minstens twee weken voor de trouwdatum de huwelijksaangifte indienen bij de gemeente. Dat is het wettelijke minimum. In de praktijk regelen de meeste koppels dit eerder, zeker als ze ook een feestzaal of andere locatie moeten boeken.
Kun je in België trouwen zonder feest of ceremonie?
Ja, dat kan. Een burgerlijk huwelijk kan heel sober. Je trouwt voor de ambtenaar met alleen de nodige getuigen aanwezig. Er is geen verplichting om een feest te organiseren of een bepaald budget te besteden.
Wat is het verschil tussen wettelijk samenwonen en trouwen?
Wettelijk samenwonen geeft minder rechten dan trouwen. Bij een huwelijk zijn partners beter beschermd op het vlak van erfenis, belastingen en gezamenlijk vermogen. Wettelijk samenwonen is makkelijker te beëindigen, maar biedt ook minder zekerheid als de relatie eindigt of als een partner overlijdt.
Kunnen twee mensen van hetzelfde geslacht in België trouwen?
Ja. België was in 2003 het tweede land ter wereld dat het huwelijk openstelde voor koppels van hetzelfde geslacht. Alle rechten en plichten die gelden voor heteroseksuele koppels, gelden ook voor hen.
