De oorzaak van laat praten bij een peuter kan een tijdelijk langzamere ontwikkeling zijn, maar ook een gehoorprobleem of moeite met taal of spraak. Soms hangt laat praten samen met een bredere ontwikkelingsachterstand. Niet altijd wordt een duidelijke oorzaak gevonden.
Weinig woorden zeggen vertelt dus niet meteen waarom je kind laat praat. Om dat te begrijpen, kijkt een deskundige ook naar wat je peuter begrijpt, hoort en op andere manieren duidelijk maakt.
Mogelijke oorzaken van laat praten bij een peuter
Een eigen ontwikkelingstempo. Sommige peuters beginnen later met praten en halen hun leeftijdsgenoten daarna in. Dat is vooraf alleen niet met zekerheid te voorspellen.
Minder goed horen. Als je kind klanken niet goed hoort, kan het lastiger zijn om woorden te leren en na te zeggen. Een verminderd gehoor kan bijvoorbeeld tijdelijk ontstaan door vocht achter het trommelvlies. Ook als je peuter op sommige geluiden reageert, is een gehoorprobleem niet uitgesloten.
Moeite met taal. Een peuter kan moeite hebben met het leren van woorden, het maken van zinnen of het begrijpen van taal. Soms is sprake van een taalontwikkelingsstoornis (TOS). Dat is een probleem met het leren en gebruiken van taal. Onderzoek is nodig om vast te stellen of daarvan sprake is.
Moeite met spreken. Soms weet een kind wat het wil zeggen, maar lukt het maken van de juiste klanken of mondbewegingen niet goed. Ook een afwijking aan bijvoorbeeld het gehemelte kan spreken moeilijker maken.
Een bredere ontwikkelingsachterstand. Laat praten kan samengaan met problemen op andere gebieden van de ontwikkeling. Ook kan autisme een rol spelen. Weinig praten op zichzelf betekent niet dat een peuter autisme heeft.
Je peuter begrijpt veel, maar zegt weinig
Misschien wijst je kind naar een beker als je vraagt waar die staat, maar zegt het woord ‘beker’ nog niet. Dat laat zien dat je peuter iets begrijpt, ook als het zelf uitspreken nog niet lukt. Het geeft alleen geen zekerheid over de oorzaak: daarvoor is meer informatie nodig.
Let ook op hoe je kind iets duidelijk maakt. Wijst het naar iets wat het wil hebben, maakt het gebaren of probeert het klanken na te doen? Zulke voorbeelden helpen om een beeld te krijgen van de communicatie van je peuter.
Is meertaligheid een oorzaak van laat praten?
Meertalig opgroeien veroorzaakt geen taalstoornis. Een kind dat meerdere talen hoort, kent mogelijk verschillende woorden in elke taal. Daarom is het voor een deskundige zinvol om naar alle talen samen te kijken. Je hoeft thuis niet te stoppen met de taal die je zelf goed spreekt.
Hoe kom je achter de oorzaak?
Bespreek je zorgen met het consultatiebureau of je huisarts. Die kan met je meekijken en zo nodig verwijzen voor gehooronderzoek of naar een logopedist. Een logopedist onderzoekt onder andere hoe je kind taal begrijpt en gebruikt, en hoe het klanken maakt.
Wacht niet met contact opnemen als je peuter woorden of andere vaardigheden verliest die het eerder wel had. Vertel bij het gesprek ook of je kind soms niet op geluid reageert. Die informatie helpt om te bepalen welk onderzoek passend is.
