Het schooladvies is de officiële aanbeveling van de basisschool over welk niveau van voortgezet onderwijs het beste bij jouw kind past. Dit advies is leidend bij de toelating tot het voortgezet onderwijs. Scholen voor voortgezet onderwijs zijn verplicht een leerling toe te laten op het geadviseerde niveau. Het schooladvies weegt daarmee zwaarder dan de score op de doorstroomtoets.
Dat maakt het schooladvies een van de belangrijkste momenten in de schoolloopbaan van een kind. Begrijpen hoe het tot stand komt, wanneer het definitief is en wat je kunt doen als je het er niet mee eens bent, helpt je om goed voorbereid te zijn.
Hoe komt het schooladvies tot stand?
De leerkracht van groep 8, samen met het schoolteam, stelt het schooladvies op. Ze kijken daarbij niet alleen naar de prestaties op toetsen, maar naar een breed beeld van de leerling. Dat bredere beeld omvat onder andere:
- Leerresultaten over meerdere jaren, vaak bijgehouden in een leerlingvolgsysteem
- Werkhouding en leermotivatie
- Sociale vaardigheden en zelfstandigheid
- De ontwikkeling die het kind heeft doorgemaakt in de afgelopen jaren
De school kijkt dus naar de hele ontwikkeling van een kind, niet naar één moment. Een leerling die de afgelopen twee jaar flink is gegroeid, kan daardoor een hoger advies krijgen dan puur de toetsscores zouden suggereren. Andersom kan een leerling met hoge scores maar een zwakke werkhouding een lager advies ontvangen.
Wanneer krijg je het schooladvies?
De basisschool geeft het voorlopige schooladvies vóór de doorstroomtoets. Dat is doorgaans in januari of februari van groep 8. Daarna, in april, maken leerlingen de doorstroomtoets. Als de uitslag van de doorstroomtoets hoger uitvalt dan het voorlopige schooladvies, is de school verplicht om het advies te heroverwegen. Als de toetsscore lager uitvalt dan het advies, blijft het advies staan. Het schooladvies wordt dus nooit naar beneden bijgesteld op basis van de toets.
Na de heroverweging stelt de school het definitieve schooladvies vast. Op basis van dit definitieve schooladvies schrijven ouders hun kind in bij een school voor voortgezet onderwijs.
Welke niveaus kan het schooladvies bevatten?
Het schooladvies verwijst naar een of meerdere niveaus binnen het voortgezet onderwijs. De school kan een enkelvoudig advies geven, bijvoorbeeld vmbo-t, of een combinatieadvies, zoals vmbo-t/havo. De mogelijke niveaus zijn:
- Praktijkonderwijs (pro)
- Vmbo (basisberoepsgerichte leerweg, kaderberoepsgerichte leerweg, gemengde leerweg of theoretische leerweg)
- Havo
- Vwo (atheneum of gymnasium)
Een combinatieadvies geeft de leerling wat meer ruimte. De middelbare school plaatst het kind dan vaak in een brugklas die beide niveaus combineert, zodat er nog een jaar de tijd is om te kijken waar de leerling het beste op zijn of haar plek zit.
Wat als je het niet eens bent met het schooladvies?
Het schooladvies kan voelen als een teleurstelling als het lager uitvalt dan je had verwacht. Toch is het verstandig om eerst goed het gesprek aan te gaan met de leerkracht of intern begeleider van de basisschool. Vraag op basis van welke informatie het advies is gegeven en hoe de school tot dit oordeel is gekomen. Scholen zijn verplicht dit toe te lichten.
Als de doorstroomtoets daarna een hogere score laat zien dan het voorlopige advies, moet de school het advies heroverwegen. De school hoeft het advies na heroverweging niet per se te verhogen, maar ze moeten de beslissing wel goed kunnen onderbouwen. Gaat de school toch niet mee in een verhoging terwijl de toetsscore dat wel suggereert, dan kunnen ouders in gesprek gaan met de schooldirectie. Lukt het niet om er samen uit te komen, dan kan de klachtenregeling van de school een volgende stap zijn.
Een school voor voortgezet onderwijs mag een leerling niet weigeren als die zich aanmeldt op het geadviseerde niveau. Dat is wettelijk vastgelegd. De toelating op het juiste niveau is dus een recht, geen gunst.
Kan een leerling alsnog hoger of lager geplaatst worden na de brugklas?
Ja. Het schooladvies bepaalt de instroom, maar niet de hele verdere schoolloopbaan. In het voortgezet onderwijs zijn er op- en afstroommomenten. Een leerling die op vmbo-t instroomt en het uitstekend doet, kan doorstromen naar havo. Andersom kan een leerling die het op havo niet redt, terugvallen naar vmbo-t. Het schooladvies is dus een startpunt, geen eindoordeel.
Wil je als ouder goed voorbereid zijn op het schooladviesgesprek, zorg dan dat je de leerlingrapportages van de afgelopen jaren kent en weet hoe de school omgaat met heroverweging na de doorstroomtoets. Dat maakt het gesprek met de leerkracht een stuk concreter.
